Zagrożenia zdrowia pszczół w warunkach industrializacji rolnictwa i intensywnej urbanizacji środowiska naturalnego - dr Marek W. Chmielewski Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie





Problemy współczesnego pszczelarstwa wynikające z intensyfikacji gospodarki pasiecznej i uprzemysłowienia rolnictwa - dr hab. inż. Krzysztof Olszewski Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie

Obecnie coraz większą rolę w utrzymaniu zdrowia pszczół odgrywa gospodarka pasieczna. Zwłaszcza w pasiekach wędrownych wykorzystujących pożytki pózne problemem jest odpowiednie przygotowanie rodzin do zimowli, w tym zwalczanie Varroa destructor. Tymczasem podstawowym warunkiem dobrej zimowli jest terminowe leczenie rodzin przeciw warrozie. Chcąc uzyskać pszczoły zimowe nieporażone przez roztocza i przenoszone przez te pasożyty wirusy, leczenie należy rozpocząć nie pózniej niż na przełomie lipca i sierpnia, a przy silnym porażeniu nawet wcześniej.
W kontekście podanych wcześniej informacji pojawia się pytanie, jak połączyć wykorzystanie pożytków póznych z dobrą zimowlą rodzin, a co za tym idzie wykorzystaniem pożytków wczesnych. Moim zdaniem w takich warunkach jedynym skutecznym rozwiązaniem, przy którym zysk znacznie przewyższa poniesione nakłady jest opisywana już wielokrotnie rotacyjna gospodarka pasieczna [Olszewski 2013], niekiedy błędnie określana mianem "rotacyjnej hodowli pszczół".
Intensyfikacja gospodarki pasiecznej w połączeniu z niekorzystnymi zmianami bazy pożytkowej spowodowanej uprzemysłowieniem rolnictwa (monokultury, eliminacja miododajnych chwastów, brak pożytku w drugiej połowie lata, chemizacja) prowadzi do zwiększonych strat rodzin pszczelich, niejednokrotnie nie w trakcie zimy, lecz już jesienią. Ta sytuacja prowadzi do wzrostu zapotrzebowania na pszczoły (nowe rodziny, odkłady). W tej sytuacji nie powinien więc dziwić wzrost zainteresowania pszczołą Buckfast, która z powodu dużej dynamiki rozwoju wiosennego i utrzymywania znacznej siły rodzin nawet w drugiej połowie sezonu stwarza możliwość zarówno produkcji miodu jak i odkładów/pakietów.
Intensyfikacja gospodarki pasiecznej pociąga za sobą także poszukiwanie gotowych pokarmów przydatnych do póznego dokarmiania rodzin. Jednak skład chemiczny niektórych z nich, dalece odbiegający od składu miodu nektarowego oraz ryzyko wysokiej zawartości HMF mogą budzić wątpliwości czy stosunkowo niska cena i brak konieczności ich wcześniejszego przygotowywania są wystarczającymi argumentami do zastępowania nimi cukru, sprawdzonego jako pokarm zimowy.
Ważnym czynnikiem warunkującym dobrą zimowlę jest wentylacja uli. Skłonność do wydłużania okresu wychowu czerwiu utrzymywanych obecnie populacji pszczół a także ciepła jesień i łagodne zimy powodują skrócenie okresu bezczerwiowego w rodzinach do nieco ponad jednego miesiąca. Wychów czerwiu powoduje zwiększone spożycie pokarmu, a co za tym idzie wytwarzanie pary wodnej, która powinna być usunięta z gniazda. Dlatego obecnie utrzymywane pszczoły, zwłaszcza w ulach z tworzyw sztucznych wymagają zwiększonej wentylacji, między innymi przez zastosowanie osiatkowanej dennicy i otwarcie otworów w powałce.
Głównym, lecz dotychczas mało dostrzegalnym zagrożeniem, które stwarzają zmiany bazy pożytkowej spowodowane uprzemysłowieniem rolnictwa jest niedobór pyłku o wartości odżywczej wystarczającej do wychowu pszczół o dobrej kondycji. Jeszcze stosunkowo niedawno w okresach bezpożytkowych wystarczyło pszczołom zapewnić pokarm węglowodanowy, z pyłkiem nie było raczej problemu. Uważam, że w przyszłości uprawa monokulturowa i herbicydy sprawią, że największym problemem pszczelarstwa stanie się właśnie brak pyłku. Dodatkowo sytuację komplikować może susza pojawiająca się w drugiej połowie lata i jesienią, jak miało to miejsce w roku 2015. Taka perspektywa nie nastraja optymistycznie, zwłaszcza z uwagi na fakt, że w odróżnieniu od naturalnego pokarmu węglowodanowego, pokarm białkowy jest o wiele trudniej zastąpić. Na zakończenie chcę podkreślić, że podstawą zdrowia rodziny pszczelej jest stały dostęp do pokarmu, zarówno węglowodanowego jak i białkowego - zwłaszcza białkowego.



Perspektywy rozwoju polskiego pszczelarstwa w dobie zagrożeń technologicznych i zdrowotnych - prof. dr hab. Jerzy Wilde Uniwersytet Warmińsko-Mazurski





Dofinansowanie inwestycji w gospodarstwach pszczelarskich w ramach PROW 2014-2020 - Karol Ćwikła Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

Gospodarstwa pszczelarskie jako znaczący sektor polskiego rolnictwa mogą liczyć na możliwość ubiegania się o dofinansowania na inwestycje w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
W ramach PROW na lata 2014-2020 pszczelarze mogą skorzystać głównie z trzech działań tj. "Restrukturyzacja małych gospodarstw" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw", "Modernizacji gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" oraz w ramach poddziałania "Wsparcia inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój".
"Restrukturyzacja małych gospodarstw" jest działaniem skierowanym do rolników będących osobą fizyczną posiadającą gospodarstwo rolne obejmujące co najmniej 1 ha gruntów ornych, sadów, łąk trwałych, pastwisk trwałych, gruntów pod stawami lub gruntów pod rowami, lub posiadającą nieruchomość służącą do prowadzenia produkcji w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej. Gospodarstwo rolne musi być położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego wielkość ekonomiczna jest mniejsza niż 10 tys. euro. W przypadku gospodarstw pszczelarskich 1 ul ma równowartość 82,92 euro,tak więc aby nie przekroczyć wielkości ekonomicznej należy posiadać maksymalnie 120 uli w przypadku gdy nie prowadzi się innej produkcji rolniczej.
Rolnik ubiegający się o przyznanie pomocy musi w dniu złożenia wniosku być pełnoletni oraz musi podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik nieprzerwanie przez co najmniej ostatnie 24 miesiące poprzedzające miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy i w tym okresie nie prowadził innej działalności gospodarczej.
Dodatkowo osobie ubiegającej się o premię nie przyznano pomocy w ramach działań "Ułatwianie statru młodym rolnikom", "Modernizacji gospodarstw rolnych" oraz "Różnicowania w kierunku działalności nierolniczej" objętego PROW 2007-2013.
Pomoc przyznaje się w wysokości 60 tys. zł i wypłaca się ją w dwóch ratach:
- pierwsza rata - w wysokości 80% całkowitej wartości pomocy (48 tys.zł)
- druga rata - w wysokości 20% całkowitej wartości pomocy (12 tys. zł).
Premię 60 tys. zł przyznaje się na operację obejmującą restrukturyzacje gospodarstwa w zakresie produkcji żywnościowych lub nieżywnościowych produktów rolnych lub przygotowania do sprzedaży produktów rolnych wytwarzanych w gospodarstwie. Środki w ramach pomocy należy przeznaczyć w co najmniej 80% na inwestycje w środki trwałe. W wyniku realizacji operacji nastąpi wzrost wielkości ekonomicznej gospodarstwa do co najmniej 10 tys. euro, oraz co najmniej o 20% w stosunku do wartości wyjściowej.
"Modernizacja gospodarstw rolnych" jest działaniem skierowanym do rolników będących osobą fizyczną posiadającą gospodarstwo rolne obejmujące co najmniej 1 ha gruntów ornych, sadów, łąk trwałych, pastwisk trwałych, gruntów pod stawami lub gruntów pod rowami, lub posiadającą nieruchomość służącą do prowadzenia produkcji w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej. Gospodarstwo rolne musi być położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego wielkość ekonomiczna jest nie mniejsza niż 10tys. euro i nie wieksza niż 200 tys. euro. W przypadku gospodarstw pszczelarskich 1 ul ma równowartość 82,92 euro, takwięc aby osiągnąć minimalną wielkość ekonomiczną należy posiadać co najmniej 121 uli w przypadku gdy nie prowadzi się innej produkcji rolniczej. Gospodarstwo prowadzi w celach zarobkowych działalność rolniczą w zakresie produkcji zwierzęcej lub roślinnej i udokumentuje fakturą VAT lub fakturą VAT RR, lub wydrukiem paragonu fiskalnego, lub dokumentacją podatkową podatku dochodowego od osób fizycznych uzyskanie przychodu ze sprzedaży produktów rolnych w wysokości co najmniej 5 tys. zł z okresu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
Pomoc na jaką mogą liczyć gospodarstwa pszczelarskie w ramach modernizacji nie może przekroczyć 200 tys. zł na jedno gospodarstwo w ciągu trwania PROW 2014-2020 na inwestycje związane z:
- budową, przebudową, remontem połączonym z modernizacją budynków lub budowli wykorzystywanych do produkcji rolnej;
- zakup nowych maszyn, urządzeń, wyposażenia do produkcji rolnej, przygotowania produktów rolnych do sprzedaży;
- zakładania sadów lub plantacji krzewów owocowych, gatunków owocujących efektywnie dłużej niż 5 lat;
- zakup, instalacja lub budowa elementów infrastruktury technicznej wpływającej na warunki prowadzenia działalności rolniczej, w tym urządzeń do pozyskiwania energii ze zródeł odnawialnych;
- zakup sprzętu komputerowego lub oprogramowania służącego wsparciu prowadzonej działalności rolniczej.
"Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój"- jest to działanie skierowane do osób fizycznych, osób prawnych prowadzących działalność gospodarczą w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych oraz rolników, domowników oraz małżonków rolników ubezpieczonych w KRUS w pełnym zakresie chcących uruchomić działalność w zakresie przetwórstwa produktów rolnych wytworzonych w swoim gospodarstwie rolnym lub w zakresie obrotu produktami rolnymi.
W ramach tego działania wnioskodawca może liczyć na dofinansowanie w wysokości 50% poniesionych kosztów kwalifikowanych maksymalnie do kwoty:
- 300 000 zł - w przypadku rolnika, domownika oraz małżonka rolnika, rozpoczynającego działalność objętą wsparciem;
- 3 000 000 zł - w przypadku przedsiębiorstw zajmujących się przetwarzaniem i wprowadzaniem do obrotu produktów rolnych;
- 15 000 000 zł - w przypadku przedsiębiorstwa będącego związkiem grup producentów rolnych lub zrzeszeniem organizacji producentów.
Do kosztów kwalifikowanych zalicza się koszty:
1. Budowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu połączonego z modernizacją, niezbędnych do wdrożenia inwestycji w zakresie zakupu maszyn i urządzeń:
- Budynków i budowli wykorzystywanych do produkcji, magazynowania, handlu hurtowego lub kontroli laboratoryjnej produktów rolnych oraz handlu detalicznego w przypadku rolników
- Budynków i budowli infrastruktury technicznej
- Pomieszczeń higieniczno-sanitarnych
- Pomieszczeń administracyjnych
2. Zakupu wraz z instalacją maszyn lub urządzeń do magazynowania, przygotowania produktów do przetwarzania produktów rolnych, przygotowania do sprzedaży, aparatury pomiarowej, kontrolnej, sprzętu do sterowania procesem produkcji lub magazynowania oraz oprogramowania służącego do zarządzania przedsiębiorstwem lub sterowania procesem produkcji, lub magazynowania;
3. Wdrażania systemów zarządzania jakością;
4. Opłat za patenty i licencje
5. Koszty ogólne związane z przygotowaniem dokumentacji technicznej tj. kosztorysów, projektów technologicznych, architektonicznych lub budowlanych, przygotowanie biznesplanu itp.


Designed by Gojama